Omgaan met verschillen

voor PO en VO | gepubliceerd op 29 september 2020

Bij onderwijs op afstand ontstaan zorgen over zorgleerlingen en kwetsbare leerlingen. Hieronder vallen leerlingen die extra hulp nodig hebben om de leerstof te begrijpen, in onveilige thuissituaties leven, niet goed te bereiken zijn en die thuis niet de juiste ondersteuning kunnen krijgen.

Tip: Start vanuit de zorgplannen en afspraken die al bij de school aanwezig zijn en kijk wat daarop aanvullend nodig is.

Stap 1: In kaart brengen

Als eerste is het van belang de groep leerlingen goed in kaart te brengen. Het beste is om regelmatig een-op-eencontact te hebben met elke leerling. Zo inventariseer je op tijd signalen dat er iets niet goed gaat. Hoe je zo’n gesprek kunt aanpakken? Daarvoor zijn tips verzameld bij Pedagogiek en motivatie.

Stap 2: Zorgcoördinator op de hoogte stellen

Vervolgens is het van belang de IB’er of zorgcoördinator in de school op te hoogte te stellen. De IB’er of zorgcoördinator kan ook zelf het initiatief nemen, bijvoorbeeld door het voeren van een bespreking over de klas of een leerling. Focus op de vraag: hoe gaat het met elke leerling die op afstand les krijgt? Je kunt samen met de IB’er of zorgcoördinator voor de kwetsbare leerlingen en hun ouders een plan opstellen voor betere ondersteuning. En jullie kunnen samen met leerling en ouder regelmatig een zorggesprek inplannen om dit plan samen te concretiseren en te evalueren.

Zijn er zorgen om de veiligheid van een leerling? Dan is het noodzakelijk andere stappen te zetten. Zie voor concrete handvatten de informatie van het Nederlandse Jeugdinstituut over het handelen bij zorgen om veiligheid en spanningen in het gezin. Ook geeft het expertisecentrum Omgaan met Verlies tips over het omgaan met rouw en verdriet in coronatijd.

Voor didactische ondersteuning kun je ervoor kiezen extra contact te leggen met de leerling voor het geven van verlengde instructie. Ook kunnen stagiaires of onderwijsondersteuners worden ingezet om de leerling vaker te begeleiden. Of je kunt als school hulp aanbieden of praktische tips geven. Niet alleen aan de leerling, maar ook aan de ouder.

Stap 3: Informeren bestuur

Als laatste is het van belang dat de schoolleider het algemene beeld van zorg rondom kwetsbare leerlingen bovenschools deelt. Zo kan het bestuur in overleg met de gemeente, het SWV, de GGD en eventueel andere instanties een bredere ondersteuning organiseren. Het NJi biedt voorbeelden van maatwerk in de verbinding tussen onderwijs, gemeenten en jeugdhulp.

Voorkomen van schooluitval

Op de website weeraanwezigopschool.nl vind je betrouwbare informatie om ook de leerlingen die niet uit zichzelf komen, weer terug op school te krijgen. Zo willen de initiatiefnemers schooluitval van jongeren nu en in de toekomst voorkomen.

De informatie wordt dagelijks aangepast op basis van de actuele stand van zaken en is specifiek bedoeld voor schoolleiders, leraren, intern begeleiders en zorgcoördinatoren. De website is een samenwerking van het ministerie van OCW, de VO-raad, de PO-Raad en Ingrado, de landelijke brancheorganisatie voor leerplicht en RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten).

Speciale ondersteuningsbehoefte

Lesgeven op afstand is een flinke uitdaging. Voor leraren en leerlingen in speciaal en passend onderwijs zijn er vaak nog extra uitdagingen. Voor kinderen met onderwijs- en ondersteuningsbehoeften is het extra belangrijk dat zij de juiste ondersteuning krijgen, zowel van professionals als ouders.

Binnen de samenwerkingsverbanden passend onderwijs werkt het speciaal onderwijs nauw samen met de reguliere scholen in het po en vo. Het Steunpunt Passend Onderwijs heeft veel informatie verzameld om je te helpen bij passend onderwijs op afstand. Daarnaast hebben zij een helpdesk om al jouw vragen overige vragen hierover te beantwoorden (zie ook Passend onderwijs). 

Ook heeft samenwerkingsverband Primair Onderwijs 30 06 een verzamelplaats gemaakt voor kennis en tools om passend onderwijs in de thuissituatie te bieden door professionals, ouders én voor kinderen zelf. Kijk op passendonderwijsthuis.nl voor meer informatie. Deze website biedt een overzicht van handige websites en informatie per thema zoals autisme, dyslexie en concentratieproblemen. Er zijn drie overzichten:

De Kennisrotonde heeft in dit onderzoek over dyslexie een aantal handige tips voor leerlingen met dyslexie. De meeste leerlingen met dyslexie lezen niet sneller en accurater met een groter beeldscherm. Sterker, sommigen hebben juist baat bij een kleiner beeldscherm. Het verbeteren van het lezen zit vooral in extra ruimte tussen de letters. Ook ondersteunt Dedicon leerlingen met een leesbeperking zo goed mogelijk bij het leren en studeren.

Ook onderwijs aan nieuwkomers is in deze tijd een grote uitdaging. LOWAN-vo verzamelt belangrijke informatie en goede initiatieven voor deze doelgroep.

Stichting Incluvisie heeft een vraagbaak ontwikkeld om leerlingen met een visuele of motorische beperking te ondersteunen bij leren op afstand.

Scholen over hun ervaringen

Hoe gaan scholen tijdens onderwijs op afstand om met leerlingen die op school extra ondersteuning krijgen? Het verschilt per school hoe het onderwijs op afstand gestalte krijgt en in hoeverre differentiatie mogelijk is.

Op deze kaart maken 5 scholen zichtbaar wat zij belangrijk vinden bij onderwijs op afstand en hoe ze omgaan met de leerlingen die specifieke ondersteuningsbehoeften hebben.

Specifieke tips vanuit scholen

Op wijslijst.nl vind je een overzicht van informatie over en tools voor zorg en betrokkenheid.

Terug