Zo kun je leraren helpen hun ict-bekwaamheid te vergroten

voor PO en VO | gepubliceerd op 17 februari 2021

De ict-bekwaamheid van leraren stond al voor de pandemie op de professionaliseringsagenda van veel schoolbesturen. De ervaringen met onderwijs op afstand hebben deze noodzaak alleen maar verder onderstreept. Aan de hand van de resultaten van de ‘Monitor hybride onderwijs’ hebben we conclusies geformuleerd over de behoeftes van leraren en de manier waarop schoolleiders professionalisering op het gebied van ict kunnen faciliteren. 

De ervaringen van de eerste maanden van de COVID-crisis zijn gepubliceerd in de ‘Monitor hybride onderwijs’. Leraren beantwoordden vragen over de manier waarop ze contact hielden met hun leerlingen en over het gebruik van ict in die periode. Ook gaven ze aan wat hun verwachtingen zijn rond ict-gebruik in de komende jaren en spraken ze zich uit over de ondersteuning vanuit de organisatie en hoe ze die hebben ervaren. We weten nu beter en gedetailleerder dan ooit waar de knelpunten zitten en welke ambities de leraar de komende jaren heeft als het gaat om ict-gebruik in zijn onderwijspraktijk . 

Welke conclusies kunnen we uit dit alles trekken en hoe kan dit schoolleiders helpen bij hun beleid voor de komende jaren op het gebied van professionaliseren in het algemeen, en ict-bekwaamheid van de leraar in het bijzonder?

Aanbevelingen voor schoolleiders en bestuurders 

Het onderzoek geeft ons veel interessante inzichten, maar als we het beperken tot een mogelijk professionaliseringsbeleid rond de ict-bekwaamheid van de leraar, zijn dit de belangrijkste leerpunten:

Aandacht voor didactiek

Leraren hebben hun eigen aanpak in de periode van onderwijs op afstand als pittig maar interessant ervaren. Hun zorgen gaan uit naar het bereiken van álle leerlingen. Door onderwijs op afstand zijn veel leraren anders naar hun didactische aanpak gaan kijken. Ze willen leerlingen meer laten samenwerken met behulp van ict, aandacht geven aan probleemoplossend leren, formatieve evaluatie omarmen, meer differentiëren en feedback geven. 

Tip: Deze uitspraken van leraren geven aanleiding tot het maken van verbeterstappen. Leraren stonden onvoorbereid in een nieuwe situatie en maakten er het beste van. Ga met ze in gesprek om te zien hoe je samen op een goede mix van online en offline werk kunt uitkomen, bijvoorbeeld door afspraken te maken.Hoeveel tijd moeten leerlingen aan online opdrachten werken? En welke opdrachten kunnen ook op andere manieren worden gedaan? 

Aandacht voor professionalisering

Leraren geven aan dat ict een belangrijke rol zal spelen in de komende jaren. De minder ervaren groepen willen meer groeien dan de leraren die voorop lopen. 

Tip: Gebruik de ‘Handreiking ict-bekwaamheid’ om te bepalen welke acties

collectief kunnen worden afgesproken en welke vanuit groepen leraren met

elkaar kunnen worden bepaald. Gebruik hierbij de online gespreksstarter waarmee je met een geselecteerd groepje sleutelfiguren uit de school de situatie rond ict-bekwaamheid in het team kunt bespreken. 

Binnen teams op scholen bestaan grote verschillen in ervaring met ict en

ict-bekwaamheid. In het onderzoek geven alle leraren echter hun ict-ambities duidelijk aan. 

Tips: 

Aandacht voor randvoorwaarden

Basisschoolleerlingen kregen vooral veel papieren pakketjes werk mee naar huis en daarnaast werd gebruikgemaakt van online oefenprogramma’s. In het primair onderwijs is een online leeromgeving waarop werk voor leerlingen klaar staat nog geen gemeengoed.

Tip: Zorg voor een leeromgeving waar leraren werk en planningen voor leerlingen kunnen klaarzetten. Meer informatie hierover vind je in het Kennisnet-artikel ‘Optimaal gebruikmaken van uw digitale leeromgeving? Dat begint met inzicht’.

Een minderheid van de leraren (44%) geeft aan thuis te beschikken over een eigen werkplek om onderwijs op afstand te kunnen verzorgen. Ongeveer 20% van de leraren zegt de technische werkomstandigheden thuis onvoldoende te vinden. Het gaat hierbij om klachten over de internetverbinding, verouderde hardware of het zelfs helemaal niet beschikken over een eigen device. 

Tips:  

Meer weten?

De ‘Handreiking Ict-bekwaamheid van leraren’ is een beknopt overzicht van de belangrijkste onderwerpen waarbij ict in de organisatie van de school en bij het geven van onderwijs een rol kan spelen. 

Dit artikel is geschreven door Frans Schouwenburg, strategisch adviseur bij Kennisnet.

Terug