Pedagogiek en motivatie

voor PO en VO | bijgewerkt op 7 juni 2021

Een goed pedagogisch klimaat staat of valt met het contact tussen de leraar en zijn leerlingen en de leerlingen onderling.

Als het contact goed is, voelen de leerlingen zich veilig, kunnen ze actief meedoen, zijn de leerprestaties hoger en kunnen leerlingen zich optimaal ontwikkelen. Het goede doen, op het juiste moment (ook in de ogen van de leerling) is ook bij onderwijs op afstand essentieel.

Heropening scholen: een goede start 

De eerste dagen en weken op school is er vooral veel aandacht nodig voor het sociaal-emotionele aspect. Iedereen heeft op afstand onderwijs gekregen en veel meegemaakt. Zorg dat er voldoende tijd en aandacht is om al deze ervaringen met elkaar te verwerken en van het ‘echte’ contact met elkaar te genieten. Een paar voorbeelden:

Pedagogische doelen stellen

Werk ook in deze tijd aan pedagogische doelen. Sluit hierbij aan bij de manieren die je ook in de klas inzet. Dit houdt het herkenbaar voor de leerlingen. Veel methodes voor sociaal-emotionele ontwikkeling bieden ondersteuning bij hoe om te gaan met de thuissituatie. Denk ook na over vragen als: hoe verwacht je dat de leerlingen zich (online) gedragen? En hoe wil je dat er wordt gewerkt?

Stel kleine en haalbare doelen op, en doe dat het liefst samen met je leerlingen. Dit kan zowel klassikaal als individueel zijn. Kijk hoe je kunt reflecteren met elkaar en eventueel een beloning kunt instellen bij het behalen van de doelen.

Groepsgevoel

Zorg dat je leerlingen zich nog steeds onderdeel voelen van de groep. Als je synchroon werkt, kun je dit doen door minimaal 1 keer per week een groepssessie te houden. In deze sessie ligt de nadruk op gezellig samen iets ondernemen. In de bovenbouw van het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs kun je ervoor kiezen de leerlingen zelf deze sessies te laten voorbereiden, zodat het ook echt van hen wordt. In de onderbouw van het primair onderwijs kun je bij deze sessies ook de ouders laten aansluiten, zodat zij ook een groepsgevoel ervaren.

Als je asynchroon werkt kun je groepsgevoel creëren door een ludieke opdracht aan de leerlingen mee te geven. Verzamel daar bijvoorbeeld foto’s en filmpjes van en wissel die uit in een beschermde omgeving. Ook kun je een klassenblog bijhouden, waarin de leerlingen iets van elkaar kunnen lezen en waarin je bijvoorbeeld verjaardagen kunt aankondigen. In de onderbouw van het primair onderwijs kun je alle leerlingen een feesthoed of een tekening laten maken voor de jarige, of ze een liedje laten zingen en opnemen.

Sociale verbondenheid en motivatie 

Volgens Rob Martens ligt in het onderwijs de nadruk vaak op cognitie – de zaken die je voor de Cito-toets moet leren. De sociale kant van het onderwijs wordt soms als bijzaak beschouwd. Tegelijkertijd betogen pedagogen als Luc Stevens (NIVOZ) al vele jaren dat er zonder relatie geen prestatie is. De in de psychologie gangbare motivatietheorieën benadrukken ook de sterke relatie tussen sociale verbondenheid enerzijds, en het diepgaand leren en intrinsieke motivatie anderzijds. In een webinar van Slimmer leren met ict gaat Rob Martens verder in op deze relatie en wat dit betekent voor afstandsonderwijs. 

In onderstaande afbeelding zie je een korte samenvatting van de belangrijkste besproken onderdelen.

Illustratie: OlafdeGroot.nl

Leerlingen motiveren op afstand

Terug