Checklist ICT-randvoorwaarden

Wil je als school afstandsonderwijs goed inrichten, of optimaliseren wat je al doet? Met deze checklist breng je snel in kaart wat er geregeld moet zijn. Met de checklist loop je langs vier thema’s: ICT-infrastructuur, ICT-bekwaamheid, digitale leermiddelen en leeromgeving, en informatiebeveiliging en privacy.

ICT-infrastructuur

Devices voor leerlingen en leraren

Inventariseer welke devices de school, het bestuur of de gemeente beschikbaar kan stellen of uitlenen. Lees meer op de pagina ICT-infrastructuur.

Wifi en connectiviteit

Controleer of leerlingen (en eventueel leraren) thuis beschikken over een stabiele internetverbinding. Houd er rekening mee dat meerdere gezinsleden tegelijk gebruik kunnen maken van de verbinding, ook voor video en andere bandbreedte-intensieve toepassingen.

Webcam en digiborden

Inventariseer welke apparatuur de school, het bestuur of de gemeente beschikbaar kan stellen of kan uitlenen.

ICT-bekwaamheid

Kennis en basisvaardigheden ICT

Inventariseer per medewerker welke kennis en ICT-basisvaardigheden nodig zijn. Organiseer interne ondersteuning of bijscholing waar dat nodig is. Op de pagina Platformen vind je informatie over basisvaardigheden voor veelgebruikte platforms.

Onderwijskundige kennis van leermiddelen en leerresultaten

Oefen samen met collega’s het interpreteren van leerresultaten en leermiddelen. Bekijk beschikbare tutorials en bespreek in het team hoe je data uit digitale leermiddelen inzet om lessen gericht te verbeteren.

Kennis van digitale didactiek en hybride onderwijs

Lesgeven op afstand of in een hybride setting vraagt specifieke vaardigheden. Leer van elkaar, bekijk tutorials en regel interne ondersteuning of bijscholing. Het kan helpen om een taakverdeling te maken binnen het team.

Digitale leermiddelen en leeromgeving

Platform (Google of Microsoft)

Maak zoveel mogelijk gebruik van platforms die al beschikbaar zijn en die binnen de school worden gebruikt. Zorg voor goede communicatiemogelijkheden tussen leraren, leerlingen en ouders. Lees meer op de pagina’s Google Workspace en Microsoft Teams.

Elektronische leeromgeving (elo)

Een elo is een softwaresysteem dat educatieve inhoud en de organisatie van leerprocessen aanbiedt. Heb je nog geen elo? Kijk dan naar andere mogelijkheden om de voortgang van leerlingen digitaal te delen en te volgen. Lees meer op de pagina Platformen.

Digitale methodes, oefenprogramma’s en open materiaal

Ga bij het zoeken naar leermateriaal eerst uit van wat je al in huis hebt. Bekijk welke leermiddelen geschikt zijn voor afstandsonderwijs en controleer of alle toegangen en licenties goed zijn geregeld. Lees meer op de pagina Leermiddelen kiezen. Voor open leermateriaal, zie Open lesmateriaal.

Digitale toetsprogramma’s (formatief)

Om zicht te houden op de voortgang van leerlingen hoef je niet altijd summatief te toetsen. Een formatieve aanpak biedt vaak genoeg inzicht. Lees meer op de pagina Toetsen op afstand.

Digitale toetsprogramma’s (summatief)

Summatieve toetsen stel je in om te bepalen of leerlingen een specifiek onderdeel, leerjaar of onderwijssoort kunnen afsluiten. Houd rekening met privacy, eerlijkheid en de praktische uitvoerbaarheid op afstand. Lees meer op de pagina Toetsen op afstand.

Informatiebeveiliging en privacy (IBP)

Afspraken over livestreamen en opnemen van lessen

Stel minimaal vast welke lessen in welke situaties live worden gestreamd voor leerlingen die op afstand werken, en wanneer lessen worden opgenomen, zodat leerlingen ze later kunnen terugkijken. Aandachtspunten:

• Gebruik altijd devices van de school en videoapplicaties (zoals Google Meet of Teams) waarover de school al beschikt.
• Informeer leerlingen en ouders vooraf over het doel van een opname en wie er toegang toe heeft.
• Sla opnames op in de digitale omgeving van de school, niet op privéapparaten.

Lees meer op de pagina Cameragebruik en Veilig video gebruiken.

Instructies voor veilig werken

Geef zowel leraren als leerlingen minimale instructies voor het veilig inrichten van de werkplek — thuis of op school. Denk aan:

• Een veilige internetverbinding gebruiken.
• De achtergrond blurren of een digitale achtergrond instellen.
• Alleen documenten openen die je wilt delen.
• Leerlingen en ouders laten weten waar ze terechtkunnen met klachten of vragen.

Afspraken over digitaal toetsen

Zoek bij digitaal toetsen naar een goede balans tussen het voorkomen van fraude en de privacy van leerlingen. Lees meer op de pagina Toetsen op afstand.

Gedragscode sociale media

Stel een gedragscode op voor zowel leraren als leerlingen. Leg daarin minimaal vast:

• Hoe leraren omgaan met informatie over de privésituatie van leerlingen.
• Dat lesopnames en digitaal lesmateriaal alleen worden gedeeld via het platform van de school.
• Dat leerlingen geen opnames mogen maken, bewerken of delen via sociale media.

Lees meer op de pagina Veilig video gebruiken.

Dataopslag, gebruikersrechten en uitwisseling van opnames

Leg in een handreiking of protocol minimaal vast:

• Dat opnames alleen worden opgeslagen op de systemen van de school.
• Wie binnen de school toegang heeft tot opnames.
• Met wie opnames mogen worden gedeeld.
• Hoe lang opnames worden bewaard.

Zorg dat gebruikersrechten op videoplatforms zo centraal mogelijk zijn ingeregeld, zodat leerlingen niet meer rechten hebben dan nodig. Kan dit niet centraal? Geef leraren dan heldere instructies. Lees meer op de pagina Veilig video gebruiken.

Verwerkersovereenkomsten

Met alle leveranciers van digitale platforms, leeromgevingen, leermiddelen en andere digitale producten sluit het schoolbestuur een verwerkersovereenkomst. Controleer bij nieuwe tools altijd of er al een overeenkomst bestaat, of neem contact op met de privacy officer of functionaris gegevensbescherming (fg) van het schoolbestuur. Meer informatie vind je via het Normenkader IBP op kennisnet.nl.