Actueel

Wat maakt een digitale schoolvoorziening mogelijk voor thuiszittende leerlingen? Voor een eerste verkenning spraken Oberon, Dialogic en O21 met leerlingen, ouders en professionals binnen vier koplopercoalities die subsidie kregen vanuit het actieprogramma Digitale School, en ook bij Agora Underground. Uit de zeven casussen blijkt dat digitaal onderwijs steeds onderdeel is van een breder arrangement. Juist de combinatie van rust en flexibiliteit door de digitale component en een vaste coach of mentor maakt positieve verandering mogelijk. De verkenning is onderdeel van het meerjarig praktijkonderzoek binnen het actieprogramma Digitale School. Lees meer over de verkenning.

Krijgt je school te maken met een calamiteit of crisis, dan kan het nodig zijn om tijdelijk digitaal afstandsonderwijs in te zetten. Dit stappenplan helpt je om het onderwijs in zo’n situatie te laten doorgaan. Het uitgangspunt daarbij is: fysiek waar mogelijk, digitaal of hybride waar nodig. Het stappenplan bestaat uit vijf stappen: in beeld brengen, bepalen, organiseren, uitvoeren en evalueren. Ga naar het Stappenplan onderwijscontinuïteit.

Uitval van energie of ICT, personeelstekorten of maatschappelijke onrust: het zijn crisissituaties waar je als school goed op voorbereid wilt zijn. De VO-raad ontwikkelde een set hulpmiddelen die scholen en schoolbesturen in het vo hierbij ondersteunt. De set ‘Klaar voor crises en calamiteiten’ is afgeleid van de handreikingen van de PO-Raad en bevat een handreiking met checklist en werkbladen, crisiskaarten om mee te oefenen en hulpmiddelen voor de acute fase van een calamiteit, zoals een meterkastkaart en een escalatieladder. Lees meer over de handreikingen.

In dit webinar vertelden Willeke Doornbos en Noëlle Pameijer over het ontwikkelingsperspectief (OPP). Samen schreven zij de Handreiking ontwikkelingsperspectief (OPP) van Steunpunt Passend Onderwijs. De opzet van hun masterclass via OPP-training vormde de basis voor het webinar, aangevuld met het hoorrecht van de leerling en digitaal afstandsonderwijs. De nadruk lag op bewustwording: hoe kan het OPP eerder houvast bieden, en welke rol speelt afstandsonderwijs daarin? Bekijk hieronder het webinar.

Wat maakt afstandsonderwijs echt goed? Het recente Zwitserse onderzoek ‘Räumlich getrennter Unterricht’ (Unger, V., & Brauchle, J., 2026) geeft daar praktische antwoorden op, gebaseerd op de lessen uit de coronaperiode. De inzichten sluiten aan bij de vraagstukken rond afstandsonderwijs in de Nederlandse context. Lees in dit artikel de belangrijkste conclusies.

Leerlingen die thuiszitten, willen vaak wel leren, maar dat lukt niet altijd op de reguliere manier. Daarom werkt een groep pilotscholen in Friesland aan een weg terug naar school, met Universal Design for Learning (UDL), digitaal afstandsonderwijs en zogeheten Weromcoaches. In dit interview vertelt onderwijskundige Kimberley van Tol over de aanpak.

Zestien coalities bouwen in hun eigen regio aan digitaal afstandsonderwijs voor thuiszittende leerlingen. In het voorjaar van 2025 keurde het ministerie van OCW hun plannen van aanpak binnen het actieprogramma Digitale School goed. Hoe staat het er nu voor? We vroegen ze naar de stand van zaken. Het beeld: bijna alle coalities bieden inmiddels een vorm van digitaal afstandsonderwijs aan, en steeds meer leerlingen die niet naar school kunnen, volgen les op afstand. Lees het in deze update.

De PO-Raad ontwikkelde een set handreikingen om schoolorganisaties (po en go) te ondersteunen bij het versterken van hun weerbaarheid en crisisvoorbereiding. De handreikingen onder de noemer ‘Koers onder druk’ bevatten een checklist en werkbladen voor de voorbereiding, koerskaarten die inzoomen op specifieke crisissituaties en hulpmiddelen voor de acute fase van een calamiteit, zoals een meterkastkaart en een escalatieladder. Lees meer over de handreikingen.

De tweede tussenrapportage van het meerjarige praktijkonderzoek binnen de Digitale School is verschenen. Het onderzoek richt zich op de effectiviteit van digitaal afstandsonderwijs bij de zestien regionale coalities binnen het actieprogramma Digitale School. Deze tussenrapportage bouwt voort op de plananalyse uit 2025 en geeft een beeld van de stand van uitvoering in het voorjaar van 2026. Op basis van voortgangsgesprekken brengen de onderzoekers in kaart welke vorderingen zijn gemaakt en hoe thuiszittende leerlingen worden bereikt. Lees meer en download de tweede tussenrapportage bij Praktijkonderzoek.

Op 20 mei vond het werkbezoek aan de Rijdende School in Geldermalsen plaats. De Rijdende School verzorgt al meer dan 70 jaar onderwijs aan kinderen van kermisexploitanten en circusfamilies die door heel Nederland reizen, met een combinatie van fysiek onderwijs, hybride leren en afstandsonderwijs. Ongeveer 51 leerlingen volgen (deels) afstandsonderwijs. De school werkt met maatwerk, vaste contactmomenten en digitale tools, waarbij ouders een actieve rol spelen. Lees de terugblik op de website van het Steunpunt Passend Onderwijs.

Bij scholengemeenschap VOMEO bereikt leraar Tijs ter Horst leerlingen die al langere tijd niet naar school kunnen komen. Vanuit een rustige loods, of via een scherm of app, bouwt hij stap voor stap vertrouwen op en werkt hij toe naar onderwijs dat past bij wat de leerling op dat moment aankan. Het ministerie van OCW portretteerde hem als goed voorbeeld van passend onderwijs in de praktijk, kort na de Kamerbrief ‘Van passend naar inclusief onderwijs’ en het commissiedebat op 27 mei waarin de Tweede Kamer sprak over de randvoorwaarden voor de transitie naar inclusief onderwijs. Lees het verhaal van Tijs, bekijk de Kamerbrief, kijk het debat terug of lees de samenvatting van de VO-raad.

Hoe geef je als regio vorm aan afstandsonderwijs voor thuiszittende leerlingen? In Noord-Holland werkt een coalitie van 12 samenwerkingsverbanden aan een antwoord op die vraag. Ze ontvingen hiervoor subsidie vanuit het actieprogramma Digitale School van het ministerie van OCW. Schoolbestuur Vonk is penvoerder en startte met een digitale schoolvoorziening. Projectleider Saskia van Breukelen vertelt in dit interview over pionieren, lef en leerlingen die weer opbloeien.

In dit webinar vertelde Nadira Saab (hoogleraar Onderwijswetenschappen bij Universiteit Leiden) over digital agency in relatie tot (digitaal) afstandsonderwijs, digitale geletterdheid en het actieprogramma Digitale School. Als je begrijpt hoe systemen werken, kan je ze ook sturen. Digital agency betekent dat je zelf richting geeft aan wat je leert, maakt en deelt in een digitale wereld. Bekijk hierboven het webinar.

Pieter Kos was onderwijswethouder in Den Helder tot hij stopte om zijn thuiszittende zoon te begeleiden. In de maanden die volgden, merkte hij hoe snel je als ouder vastloopt tussen scholen, instanties en procedures. In dit interview deelt hij zijn inzichten over de periode en wat er volgens hem anders kan.

Hoe bereid je je voor op digitaal afstandsonderwijs? In dit webinar van Kennisnet en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap lopen Ellen Ros en Vanessa Lambrecht stap voor stap door het stappenplan digitaal afstandsonderwijs. Van het beschrijven van de situatie tot het evalueren en bijstellen van de aanpak. Het webinar geeft ook context over het actieprogramma Digitale School. Kijk het webinar hier terug of ga naar het stappenplan.

Op 3 maart vond het werkbezoek Digitale School in Goes plaats, bij OpMaat: een bovenschoolse voorziening voor de hele provincie Zeeland. OpMaat richt zich op leerlingen die uitvallen in het onderwijs en helpt hen zoveel mogelijk terug naar fysiek onderwijs. Lukt dat (nog) niet, dan biedt tijdelijk digitaal afstandsonderwijs uitkomst. Deelnemers kregen een kijkje in een prikkelarm lokaal waar mentoren lieten zien hoe ze online en hybride lesgeven in de praktijk. In het verslag lees je hoe deze aanpak werkt en wat deelnemers ervan meenamen. Lees het verslag bij het Steunpunt Passend Onderwijs.

Welke aanpakken helpen om schoolverzuim terug te dringen? De Inspectie van het Onderwijs onderzocht 65 internationale studies uit de periode 1990–2024 en brengt de belangrijkste inzichten samen in de meta-analyse ‘Terug naar school: effectieve interventies’. Schoolbrede aanpakken blijken het meest effectief, zeker in combinatie met maatwerk gericht op de achterliggende oorzaken van verzuim. Een goede aanpak begint met helder beleid, een registratie van aanwezigheid en inzicht in de niveaus van verzuim: incidenteel, opkomend en structureel. Lees meer over het onderzoek.

Op 2 februari 2026 organiseerden Kennisnet en het ministerie van OCW het webinar Beter zicht op verzuim. Mariska Roelofs en Rita Kennis van KBA Nijmegen presenteerden de resultaten van een onderzoek naar de omvang en oorzaken van schoolverzuim en thuiszitten, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van OCW. Tijdens het webinar gingen zij in op verschillende typen verzuim, de huidige definities en de groepen leerlingen die daarmee buiten beeld blijven. In deze terugblik lees je de belangrijkste punten en vind je de opname van het webinar.

In Vlaanderen hebben leerlingen die door ziekte langere tijd niet naar school kunnen, recht om online met hun klas verbonden te blijven. Bednet ondersteunt al twintig jaar scholen en gezinnen daarbij met afstandsonderwijs. Algemeen directeur Mathieu Tallon vertelt in dit interview hoe de organisatie uitgroeide van een klein pioniersproject tot een vaste schakel in het Vlaamse onderwijs, en wat Nederlandse scholen daarvan kunnen leren.

Hoe zet je lesgeven op afstand in voor thuiszittende leerlingen? Tijdens de Dag van het Digitaal Afstandsonderwijs lieten ruim tweehonderd onderwijsprofessionals, bestuurders en onderzoekers zien hoe dat kan. De conferentie – georganiseerd door Kennisnet in samenwerking met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap – stond in het teken van onderwijs op afstand voor leerlingen die (tijdelijk) niet naar school kunnen. Met mooie bijdragen van onder andere Martijn Sanders, Pieter Kos en Remco Pijpers, onder leiding van dagvoorzitter Anouk Folstar, en inspirerende voorbeelden uit de praktijk van de Stichting Rijdende School, Bednet, NOB (Stichting Nederlands Onderwijs in het Buitenland), B!TS Rotterdam en het Aurum College. In deze terugblik zie je de energie van de dag terug.

Het Heer Bokel College liet tijdens het werkbezoek zien hoe een vaste dag digitaal afstandsonderwijs een waardevolle aanvulling kan zijn voor leerlingen in het vso-havo. Ongeveer 17 van de 110 leerlingen kiezen bewust voor deze dag rust en structuur, zonder de binding met school te verliezen. Ze volgen live gestreamde lessen vanuit huis, volgens duidelijke afspraken en met jaarlijks hernieuwde afstemming. Docenten hebben zich de hybride didactiek eigen gemaakt en ervaren dat deze werkwijze juist bijdraagt aan welbevinden en continuïteit. In het verslag lees je hoe de school dit heeft georganiseerd, welke ervaringen leerlingen en docenten delen en hoe deelnemers het werkbezoek beoordeelden. Lees het verslag bij het Steunpunt Passend Onderwijs.